Vandeloo, Jos
De vijand

LET OP: Dit verslag is uitsluitend bedoeld als hulpmiddel bij het maken van je eigen verslag en niet om zomaar in te leveren bij je docent(e).

A. Titel en schrijver

1. De titel van het boek is De vijand
2. De schrijver, Jos Vandeloo werd op 5 september 1925 in Zonhoven (Belgisch Limburg) geboren. Zijn ouders zijn Maria-Catherina Bielen en Jules Ferdinand Vandeloo.
   Na de lagere school kwam Jos op het St. Jozefcollege in Hasselt, zijn lessen Frans volgde bij de fraters in Zonhoven.
   In de oorlog maakte hij zich verdienstelijk als tolk in het Britse leger.
   Na de oorlog volgde hij een opleiding voor steenkooldeskundige. Hij veranderde van werk toen er een crisis in de mijnbouw dreigde.
   Hij kwam bij uitgeverij Manteau, waar hij adjunct-directeur werd, later werd hij er directeur.
   In 1969 stapte hij over van Manteau naar De Standaard Uitgeverij Antwerpen. Daar beoefende verschillende functies.
   Sinds 1983 wijdt hij zich uitslui-tend aan het schrijven.
3. De uitgeverij is Manteau Amsterdam/Antwerpen.

B. Inhoud

1. Het verhaal speel zich in bij een dorp bij de Belgisch-Nederlands grens.
   Tevens speelt het verhaal zich af in het korenveld bij het dorp, waar vier Amerikanen zich gevestigd hebben.
2. Het verhaal speelt zich af aan het einde van de Tweede Wereldoorlog
3. De naam van de hoofdpersoon wordt niet genoemd, daarom wordt hij de ik-figuur genoemd. Hij is een 15-jarig jongetje. Enkele bijfiguren zijn de vier Amerikanen: Paps, Mac, Karl, Houston.
   Natuurlijk spelen zijn vader en moeder ook een rol in het verhaal.
   De karaktereigenschappen van de ik-figuur: Hij is een moedig, inventief persoon. Hij voelt zich op zijn gemak als hij in het korenveld is, hier staat een tent waar de vier Amerikanen bivakkeren. Als hij in de tent is krijgt hij weer hoop, en een positieve invloed van de Amerikanen.
   De karaktereigenschappen van Paps: Paps is een echt voorbeeld van een moedige Amerikaan. Hij is een echte fanatiekeling, en is er van overtuigd dat de Amerikanen de oorlog op hun sloffen zullen winnen.
   Dit duidt er dus duidelijk op dat Paps een positieveling is, hij geeft de mannen goede hoop.
   Paps is een klein, dik mannetje en is de oudste van het stel.
   De karaktereigenschappen van Mac: Zo'n positieveling als Paps is, zo depressief is Mac. Hij heeft overal wat op aan te merken. Het is een echte tegenpool van Paps. Hij is lang en mager.
   Ondanks dit is Mac de enige die de ik-figuur volledig vertrouwt.
   De karaktereigenschappen van Vader: De vader van de ik-figuur is een zwijgzame man. Hij is een beetje in zichzelf gekeerd. Hij trekt zich niet veel aan wat een ander over hem denkt.
   Hij is een harde werker.
   De karaktereigenschappen van Moeder: Ook de moeder is een beetje in zichzelf gekeerd. Ze is een droevige, doch een behulpzame vrouw.
4. De Vijand gaat over een dorp dat in het Belgisch-Nederlands grensgebied ligt. Het dorp wordt beurtelings door de Duitsers en Amerikanen bezet.
   Het huis staat in de Straatweg. In die straat staan zes huizen en een oude schuur. Het is er een beetje afgelegen. Ook in deze straat zie je de gevolgen van de oorlog.
   Om het korenveld te bereiken moet de ik-figuur over het pad langs de berm. In dit korenveld staat een tent, waarin de vier Amerikanen bivakkeren. Na een aantal bezoeken van de ik-figuur, kennen de Amerikanen hem en is hij welkom.
   Meestal krijgt hij bij zo'n bezoek wel wat te eten. Tijdens de koude periode van het jaar breng hij kolen, het enige waar zijn gezin geen gebrek aan heeft De andere twee Amerikanen; Karl en Houston, zijn wat minder opmerkelijke types. Karl is hooguit een jaar of zes ouder dan de ik-figuur. Houston is een gewone jongen; hij zou uit zo het dorp kunnen komen.
   Een eind achter de tent, staat een lage uitkijktoren. Deze fungeert als uitkijkpost. Vanaf hier bewaakt men dag en nacht het veroverde land.
   De oorlog gaat natuurlijk gewoon door. Enkele vaders uit de omgeving hebben samen een primitieve schuilkelder gemaakt. Zo nu en dan brengen de omwonenden de nacht door in de schuilkelder. Het is slechts een diepe kuil in de grond, overdekt met balken, takken, aarde en graszoden.
   De mensen waren genoodzaakt, steeds meer nachten in de schuil-kel-der door te brengen. Ze woonden in een soort niemandsland.
   Nu zaten ze al drie nachten in de schuilkelder, met een man of dertig. Na drie van deze afmattende nachten sliepen allen slecht en de sfeer werd steeds intenser. De ik-figuur sliep naast zijn twee broers.
   Op een dag brak het gevecht tussen de Duitsers en Geallieerden weer uit. Plotseling hoorden ze iemand over de glooiing van de schuilkelder rennen. Vlak erna klonk er een schot. Toen een van de mannen poolshoogte ging nemen, kwam hij terug met het bericht een zwaargewonde Duitser gevonden te hebben.
   Ze konden niets meer voor hem doen; hulp halen was onmogelijk. Nadat hij in het schuurtje was gelegd, stierf hij onder grote pijn.
   Toen de Duitsers tot de ontdekking kwamen dat er een soldaat gedood was, wezen ze de mensen in de schuilkelder aan als schuldigen. Alle mannen werden weggevoerd, de vrouwen en kinderen bleven achter…..
5. Het leven van de ik-figuur wordt beïnvloed door het verloop van de oorlog. Als de Duitsers het landdeel veroverd hebben, gaat het minder goed. Als de Amerikanen daarentegen het land veroveren gaat het beter.
   Ook zal zijn verdere leven worden beïnvloed door de fatale schoten boven hun schuilkelder.
6. Uiteindelijk is de oorlog gewonnen door de geallieerden, maar daarmee krijgt hij zijn vader niet terug. Een deel van de problemen worden opgelost, andere problemen verergeren alleen maar.
7. Het is een geloofwaardig verhaal, omdat in een oorlog meestal de onschuldige burgers de dupe worden, dit is hier ook het geval.
8. Het verhaal speelt zich af in de Tweede Wereldoorlog; de Duitsers waren de vijand.
   Ook kan de schrijver de intentie gehad hebben dat in een oorlog niemand te vertrouwen is, en dus iedereen je vijand is.

C. de Verhaaltechniek

1. De Vijand is een ik-verhaal. De lezer verneemt de gebeurtenissen door de ogen van de ik-figuur.
   De andere personages worden van buitenaf beschreven, zoals de ik-figuur over hen denkt.
   De ik-figuur vertelt over de oorlog zoals hij die beleeft.
2. De sfeer heeft wel degelijk invloed op het verhaal. Een voorbeeld hiervan is: als ze allen in de schuilkelder zitten, wordt de sfeer steeds intenser.
   De gruwe-lijkheden die de oorlog met zich meebrengt, maken de mensen bang en droevig.
3. Het verhaal is chronologisch verteld.

D. Bedoeling van de auteur

1. Hij wil de mensen laten zien wat voor een ellende de oorlog met zich meebrengt en dat je in de oorlog niet weet wie je vrienden of vijanden zijn.

E. Eigen Mening

1. De sfeer van de oorlogsomstandigheden zijn mooi weer- gegeven. Het is een sober verhaal maar of het me nog lang bijblijft betwijfel ik.