menopauze - overgang

LET OP: Dit verslag is uitsluitend bedoeld als hulpmiddel bij het maken van je eigen verslag en niet om zomaar in te leveren bij je docent(e).

De menopauze, ook wel overgang genoemd, wordt veroorzaakt door een verandering in de hormoonhuishouding van het vrouwelijk lichaam. De menopauze is dan ook geen ziekte, maar een volledig natuurlijk verschijnsel dat zich bij iedere vrouw voordoet. De beleving van de menopauze, het wel of niet voorkomen van overgangsklachten, is wel verschillend. Iedere vrouw ervaart de menopauze anders, er zijn echter wel een aantal veel voorkomende symptomen waar verderop op wordt teruggekomen.

De definitie van menopauze is de "pauze" of het stoppen van de menstruatie. Biologisch gezien komt dit overeen met het definitief stoppen van de werking van de eierstokken. Je kan dan niet meer zwanger worden.

Wat betekent de overgang?
Het climacterium (Latijnse naam) is de periode tussen het ophouden van de geslachtsrijpheid en het volledig uitvallen van de belangrijkste ovariumfuncties. (De eierstokken produceren oestrogenen = vrouwelijk hormoon.) Iedere vrouw komt vroeg of laat in de overgang. Een periode die vaak ten onrechte wordt bestempeld als jaren vol van lichamelijke en geestelijke klachten. Die klachten zijn meestal echt niet nodig.

De overgang kent 3 fasen, te weten:
premenopauze
menopauze
postmenopauze

De premenopauze is de start van de overgang en alles begint af en toe uit balans te raken.
De menopauze is het moment van de laatste menstruatie.
De postmenopauze is na de menopauze en het lichaam zoekt een nieuwe balans.

De overgang, ook wel climacterium genoemd, is de periode in het leven van de vrouw waarin ze haar vruchtbaarheid verliest. De menstruatie's houden op. De eierstokken produceren geen eitjes meer Dat gebeurt vrijwel nooit van de ene dag op de andere, maar verloopt geleidelijk. De veranderingen die dit met zich mee brengt kunnen van zowel lichamelijke, emotionele als seksuele aard zijn. Er kunnen klachten ontstaan waarvan opvliegers en hevige en onregelmatige menstruatiebloedingen de meest voorkomende zijn. Het proces van de totale overgang is te vergelijken met de puberteit. Toen moest alles op gang komen en dat proces gaat meestal ook niet gelijkmatig.

De menopauze is het moment waarop de laatste menstruatie zich voordoet. Dit tijdstip kan pas achteraf worden bepaald. Men weet pas zeker dat de laatste menstruatie heeft plaatsgevonden, als men 12 maanden niet meer gemenstrueerd heeft.
Voordat de menstruatie stopt is de overgang al begonnen. De klachten beginnen geleidelijk aan en zijn voor iedere vrouw anders. Elke vrouw is anders en ervaart het anders en dat geld zeker voor de klachten die betrekking hebben op de overgang. Iedere vrouw is daar echt uniek in.

De overgang is een overgang, maar geen overgang van leven naar dood of levend begraven worden. Elke vrouw ervaart deze periode anders. Het is wel een diepe ingreep in het leven van de vrouw en is verbonden met alle mogelijke klachten, die erg hinderlijk kunnen zijn. Het lichaam van de vrouw moet wennen aan de veranderingen en komt als het ware in opstand. Die veranderingen komen met pieken en dalen en niet gelijkmatig. De overgang is geen ziekte, maar vrouwen kunnen zich wel echt ziek voelen daardoor. Het is een natuurlijk proces, waarbij het lichaam naar een nieuw evenwicht zoekt. De hormoonproductie neemt af en het lichaam heeft tijd nodig om zich aan deze nieuwe situatie aan te passen.
Het tijdstip waarop de overgang begint is voor iedere vrouw verschillend en ligt meestal tussen de 46 en 52 jaar. Uit onderzoek is gebleken dat de leeftijd van de jongste vrouw 27 jaar was en de oudste in de zeventig. De overgang duurt gemiddeld 5 tot 10 jaar. De ene vrouw is er na 1 jaar doorheen, de andere doet er 10 jaar, of zelfs nog langer over.

Menopauze kan ook veroorzaakt worden door verwijdering van de eierstokken of wanneer deze beschadigd zijn door chemotherapie of bestraling.

Andere oorzaken:

Rookgewoontes kunnen eerder menopauze veroorzaken.
Meerdere zwangerschappen geven oorzaak tot het optreden van latere menopauze



Uit onderzoek is gebleken dat 80% van alle vrouwen in de overgang klachten heeft. Die klachten lopen uiteen van milde tot ernstige klachten.

Meestal tijdens de periode van de overgang in het leven van de vrouw, doen zich daarnaast veel veranderingen voor. De kinderen gaan het huis uit, de meeste vrouwen worden oma en krijgen meer vrije tijd. En er zitten nog meer voordelen aan deze nieuwe levensfase. De vrouw kan zelf bepalen hoe ze de overgangsperiode beleeft. Als ze daarbij de nadruk legt op een gezonde levenswijze, zal ze de vitaliteit behouden en zelf richting kunnen geven aan de veranderde situaties. Ze krijgt meer vrije tijd zonder de kinderen in huis. Ze kan hobby's ontwikkelen die plezier geven. De rol van oma levert meer lusten en minder lasten op, wat van de moederrol niet altijd gezegd kan worden. Na de menopauze hoeft de vrouw zich geen zorgen meer te maken, dat ze zwanger kan worden en kan haar gang gaan. Het leven wordt alleen maar leuker, na de overgang.

Uiteindelijk zal iedere vrouw zelf moeten beslissen of ze wel of niet in behandeling wil voor haar overgangsklachten. Ook zal de vrouw zelf de keuze moeten maken, voor welke discipline in de gezondheidszorg ze kiest, om iets aan de klachten te doen.
De reguliere geneeskunde kan iets aan de klacht van de vrouw doen. Die gaat dan in op het symptoom, de ziekte, bijvoorbeeld het slechte slapen.
De overgangsconsulente gaat in op alle aspecten in het leven van de vrouw en gaat samen met de vrouw aan de slag, om iets aan de problemen en klachten te doen.
Geloof me, het meest fantastische in het leven van de vrouw, begint na de overgang. De vrouw heeft levenservaring, zit goed in haar vel en voelt zich prima.


De meeste vrouwen komen in de menopauze rond 45-50 jaar. Uitzonderlijk kan dit ook wel vroeger gebeuren of is dit het resultaat van een chirurgische ingreep waarbij de eierstokken verwijderd worden. Men spreekt dikwijls over twee periodes. De peri-menopauze: dit is de periode vlak voor en na de laatste menstruatie, hier manifesteren zich meestal de klachten. Deze periode duurt gemiddeld 2 jaar. Na de peri-menopauze spreekt men van de post-menopauze, hier treden meestal andere klachten op.
De menopauze kan je best zien als één van de vele boeiende levensfasen als vrouw. Inderdaad, je brengt als vrouw 1/3 van je leven door in deze periode, dus loont het de moeite om deze positief tegemoet te gaan en kwaliteitsvol door te brengen.


Wat zijn de symptomen van menopauze?
De eerste symptomen van de menopauze kunnen al een tijdje voor je laatste menstruatie beginnen: onregelmatige menstruaties, de hoeveelheid bloedverlies die verandert, en de duur van je menstruatie die kan variëren. Op een bepaald moment zal je helemaal niet meer menstrueren, en zullen er nog meer vervelende ongemakken optreden.
Veel voorkomende symptomen zijn warmte-opwellingen, slapeloosheid, concentratiestoornissen, nachtelijk zweten, vaginale droogte en pijn tijdens het vrijen. Ook emotioneel krijg je het dikwijls moeilijk, je voelt je zelfs wat depressief, of onrustig. Je omgeving merkt maar al te goed je wisselende gemoedsstemmingen, je geïrriteerdheid, je onrust. Tegenover je partner merk je wel eens een verlies van seksuele lust.
In de post-menopauze zijn het meestal de urogenitale klachten die een vrouw parten kunnen spelen.
We willen je geruststellen: deze symptomen zijn tijdelijk, en kunnen heel goed opgevangen worden door een doeltreffende hormonale behandeling.

overgangsverschijnselen
Opvliegers
transpiratie
Stemmingswisselingen
Onregelmatige menstruatie
Futloosheid
Hevig bloedverlies
Depressiviteit
Vaginale droogte
Geen zin in vrijen
Slecht slapen
Vergeetachtigheid

Verschillende klachten
Elke vrouw is anders en heeft andere klachten. Geen een vrouw is gelijk daarin en wat voor de een geld, is niet van toepassing voor de andere.

Er is niets vreemd in de overgang. De hormonen halen rare streken met het lichaam uit en dit heeft een grote invloed op de psyche. Denk niet dat Uw problemen of klachten gek gevonden worden. De mogelijkheid bestaat dat onverwerkte zaken uit het verleden, in deze periode weer bovenkomen en de boventoon gaan voeren in Uw leven. Schaam U niet, want er is echt wat aan te doen.

Vrouwen die erg veel last hebben van overgangsklachten zijn vaak gebaat bij het slikken van hormonen. Maar omdat de meningen over de oorzaak van de klachten uiteen lopen, schrijven artsen niet hetzelfde voor. Een paar mogelijkheden:
· Alleen oestrogenen, vanuit het idee dat de overgangsklachten ontstaan omdat de oestrogeenspiegel te laag is. Klachten als vaginale droogheid en opvliegers kunnen hierdoor verminderen. Maar zonder progestagenen kunnen deze wel bijwerkingen hebben. Laat je hierover dus goed informeren.
· Een combinatie van oestrogenen en progestagenen (synthetische vormen van progesteron). De progestagenen ondervangen de problemen die vrouwen kunnen krijgen als ze alleen oestrogenen slikken.
· Alleen progesteron, vanuit het idee dat de overgangsklachten ontstaan door een dominantie van het oestrogeen ten opzichte van de progesteron.



Mogelijke gevolgen en klachten
Naast de hormonen zijn er ook nog de endocriene klieren. De endocriene klieren zijn hormoonafscheidende klieren, die subtiel op elkaar en het zenuwstelsel reageren. Vooral de hypofyse, schildklier, thymusklier en bijnieren reageren in de overgang niet adequaat op elkaar. Zij moeten ook een nieuwe hormonale balans vinden. Als de communicatie tussen de hormonen en de hormoonafscheidende klieren verstoord is bestaat de kans op: Benauwdheid en propgevoel in de keel, pijnlijke druk onder het borstbeen, hyperventilatie, fobieën., ontregelde schildklier en psychische problemen die een gevolg zijn van de overgang. In de overgang kunnen zich de eerste tekenen voordoen van diabetes type 2. Dit is een ouderdomssuiker. Heeft U reeds diabetes type 1, dan kan Uw bloedsuikerspiegel in de overgang ontregelen en ook pieken en dalen laten zien.
De schildklier kan in deze periode te hard of te langzaam gaan werken. De schildklier stuurt de stofwisseling aan en is van grote invloed op alle organen in Uw lichaam.


Osteoporose
Voor het ontstaan van osteoporose (botontkalking) zijn veel oorzaken bekend. Botontkalking is meestal een gevolg van de overgang doordat er afname is van de hoeveelheid oestrogene hormonen. Dit is een zeer belangrijke oorzaak. Maar daarnaast zijn er diverse andere factoren (bijvoorbeeld erfelijkheid, bepaalde ziekten, eet- en leefgewoonten en medicijnen) die het ontstaan van osteoporose kunnen versnellen. Deze factoren worden ook wel risicofactoren genoemd. Het spreekt vanzelf dat men, naarmate er meer risicofactoren aanwezig zijn, een grotere kans heeft om osteoporose te krijgen.
Omdat vooral in de overgang het botweefsel snel afneemt, is het belangrijk om gezond te eten en regelmatig te bewegen.
Mannen kunnen ook osteoporose krijgen. Dan is het proces van botafname meestal meer geleidelijker verlopen en de leeftijd hoger dan bij vrouwen.

Klachten
De meest voorkomende klachten in de overgang hebben dus betrekking op de schommelingen van de hormonen. Het lichaam komt in opstand tegen die verandering en moet er aan wennen. Het moet weer met zichzelf in balans komen. Er zijn drie groepen in de klachten te onderscheiden:


Vascomotorische verschijnselen
(Ontregeling autonome-vegatieve zenuwstelsel)
Opvliegers
Transpiratie-aanvallen
Hartkloppingen


Veranderingen in de weefsels
(Direct gevolg van lager oestrogeengehalte)
Baarmoederslijmvlies
Onregelmatige groei
Onregelmatige cyclus
Later dunner worden slijmvlies en stoppen menstruatie


Geslachtsorganen
Afslanking en droger worden van het weefsel
Droogheid van de vagina
Pijn bij de geslachtsgemeenschap
Vaker vaginale infecties (afscheiding, "witte vloed")


Urinewegen
Afslanking en irritatie slijmvlies
Pijn bij het urineren
Vaak aandrang hebben om te urineren
Incontinentie bij inspanning, hoesten of lachten
Herhaald optreden van urineweginfecties / blaasontsteking


Huid
Afname elastische steunweefsels en talgklierwerking
Slapper worden van de huid en rimpelvorming
Droge huid
Rode huid


Haar
Toenemende activiteit van de androgene hormonen
Ongewenste haargroei
Haaruitval


Ogen
Verminderde traanklieractiviteit
Droge ogen


Stem
Lager worden van de stem


Mond
Verminderde activiteit slijmcellen en speekselklieren
Droge mond
Nare smaak


Psychische veranderingen
(Combinatie van hormonale en sociale factoren)
Prikkelbaarheid / humeurig
Depressiviteit
Slaapstoornissen
Libidoveranderingen


http://www.sexwoordenboek.nl/
http://www.wyeth.be
http://www.menopauze-overgang.com/
http://www.apotheekmeerburg.nl/