Langendijk, Pieter
Het wederzijds huwelijksbedrog

LET OP: Dit verslag is uitsluitend bedoeld als hulpmiddel bij het maken van je eigen verslag en niet om zomaar in te leveren bij je docent(e).

HET WEDERZIJDS HUWELIJKSBEDROG
P. LANGENDIJK


A: Verwachtingen en eerste reactie:
Voordat ik het wederzijds huwelijksbedrog ging lezen, had ik al het middeleeuwse van den vos reynaerde en de zeventiende-eeuwse klucht van de koe gelezen. Deze boekjes leken mij heel erg saai maar vielen erg mee. Ze waren toch erg leuk om te lezen. Ik dacht dat ook dit blijspel erg zou meevallen. Ik dacht dat het heel erg grappig zou zijn omdat iedereen bedriegt terwijl dat helemaal niet nodig is. Ze wringen zich in allerlei bochten en doen moeite, terwijl ik dacht dat het algemeen bekend was dat je gewoon jezelf moet zijn in de liefde. Maar dat zal de tijd wel geweest zijn.

B: Beknopte samenvatting en analyse:
Voor dit onderdeel heb ik een uittreksel uitgezocht waarvan ik vond dat het een goed uittreksel was. Het uittreksel heb ik gevonden op http://www.internetcollege.nl.

PIETER LANGENDIJK, HET WEDERZIJDS HUWELIJKSBEDROG (1712-1714)

Boekbeschrijving
Auteur Pieter Langendijk
Titel Het Wederzijds Huwelijksbedrog
Druk Eerste druk
Uitgever, plaats, jaar Taal & Teken, Leeuwarden, 1997
Jaar van eerste druk 1997
Jaar van eerste verschijnen 1712-1714
Tekstverzorger H. Adema
Aantal pagina’s 79 pagina’s
Aantal versregels 2182 regels
Indeling De klucht bestaat uit vijf bedrijven, elk onderverdeeld in een aantal tonelen
Genre Blijspel

Beknopte Samenvatting
Lodewijk wordt verliefd op Charlotte en om indruk op haar te maken
doet hij net zo of hij de graaf is van Habislouw. Maar aan de andere kant probeert
Charlotte, Lodewijk ook te imponeren door zich rijker voor te wenden dan ze is.
De meid van Charlotte, Klaar genaamd, en een vriend van Lodewijk, Jan
genaamd, worden ook in dit spel betrokken en uiteindelijk wordt Jan verliefd op Klaar en
vraagt haar met hem te trouwen. Zij zegt ja, om zo wat rijker te kunnen worden, hoewel ze
al verloofd is.
Uiteindelijk wordt het hele spel omvergegooid door de broer van
Charlotte, die Jan kent en zo wordt duidelijk dat Jan en Lodewijk niet zijn wie ze
voordeden. Bovendien biecht ook Karel op aan zijn vrouw, Sofie, die de zus van Lodewijk
blijkt te zijn, dat ook zijn familie niet rijk is.
Uiteindelijk vergeeft iedereen elkaar, behalve Jan. Hij loopt weg
nadat hij erg boos is geworden op Lodewijk omdat deze hem niet geholpen had toen hij
vastgehouden werd wegens het bedrog. En ook Klaar komt bedrogen uit; niemand wil nog met
haar huwen.

Analyse
Thema
Het thema van het boek is de tegenstelling tussen schijn en
werkelijkheid.

Titelverklaring
De titel komt overeen met de belangrijkste gebeurtenis van het
blijspel. Iedereen bedriegt eigenlijk iedereen om maar met elkaar te kunnen trouwen.

Personages
De hoofdpersonen van dit toneelstuk zijn Lodewijk en Charlotte.
Ø Lodewijk van Kaalenhuizen is een verarmde Utrechtse edelman, hij is
de broer van Sofie en is verliefd op Charlotte.
Ø Charlotte Adelpoort is een verarmde adellijke juffrouw en is erg slim.

De belangrijkste bijpersonen zijn
Ø Konstance Adelpoort, zij is de moeder van Charlotte.
Ø Jan (‘baron van Schraalenstein’) is een gedeserteerde soldaat, hij is de lompe
vriend van Lodewijk en is verliefd op Klaar.
Ø Klaar is de brutale en ordinaire meid van Konstance, ze is verloofd met Hans en is een
zus van Fop.
Ø Karel is kapitein in het leger. Hij heeft veel geld verdiend waardoor zijn familie weer
uit de schulden kan komen. Karel is de broer van Charlotte en de zoon van Konstance.

Ruimte
Het eerste en het derde bedrijf spelen in Utrecht, voor de huizen van Konstance en de
waard, die tegenover elkaar liggen. Het tweede, vierde en vijfde bedrijf spelen in een
kamer in het huis van Konstance. De ruimtes worden niet beschreven en zijn dus noch
beeldvormend, noch sferisch, noch symbolisch.

Tijd
De vertelde tijd van het verhaal is ongeveer een dag; het begint voor het middaguur en
eindigt ’s avonds om negen uur. De verteltijd is ongeveer twee uur. Het tijdsverloop
is chronologisch en er vindt geen tijdsverdichting plaats.

Perspectief
Het stuk is geschreven in meervoudig personaal perspectief.

Informatie over de schrijver boek en schrijver
Pieter Langendijk
Pieter Langendijk werd op 25 juli 1683 in Haarlem geboren. Zijn vader had een
goedlopend bedrijf, maar toen Pieter zes jaar was, stierf zijn vader. Hierna ging het
bedrijf failliet. En door de armoede die toen ontstond kon Pieter zijn opleiding niet
afmaken. Al heel vroeg moest Pieter toen al de kost winnen voor zijn moeder en zichzelf.
Hij werkte toen als zelfstandig patroontekenaar voor de textielindustrie. Na de dood van
zijn moeder trouwden hij, maar dit was een ongelukkig huwelijk en na een tijdje gingen
vrouw en man dan ook uit elkaar. Daarna werd Pieter nog armer en moest toen zelfs sommige
boeken en prenten van zichzelf verkopen. Uiteindelijk werd hij aangewezen op steun van het
gemeentebestuur en kreeg een onderkomen aangeboden. Als tegenprestatie moest hij een
stadsgeschiedenis van Haarlem schrijven.
Andere belangrijke werken van Pieter Langendijk zijn:
· Don Quichot op de bruiloft van Kamacho (1711)
· Krelis Louwen of Alexander de Grote op het Poëtenmaal (1715)
· De wiskunstenaar of ’t Gevluchte Juffertje (1715)
· De spiegel de Vaderlandsche kooplieden (niet geheel voltooid)

Het Wederzijds Huwelijksbedrog
Van de bovenstaande werken heeft Het Wederzijds Huwelijksbedrog het langst op het
toneelrepertoire gestaan. Langendijk ontleende stof voor dit blijspel aan een in 1698
verschenen schelmenroman.
Het stuk is een soort van commentaar op de mensheid en laat het belachelijke van deze
mensheid in dit toneelstuk aan bod komen.

Geraadpleegde literatuur
Ik heb alleen het boekje zelf en de internetsite: http://www.internetcollege.nl gebruikt.


C: Een verwerkingsopdracht over het gelezen boek:
Over dit boekje hoeft geen verwerkingsopdracht gemaakt te worden. De verwerkingsopdrachten betreffen de acht romans (uit de twintigste eeuw) die gelezen moeten worden voor het dossier. Het Wederzijds Huwelijksbedrog hoort bij de andere vier boeken die gelezen moesten worden.

D: Eindoordeel en evaluatie:
Voordat ik dit boek begon te lezen dacht ik dat het gemakkelijk te lezen zou zijn. Dit dacht ik omdat “de klucht van de koe” en “van den vos Reynaerde” ook gemakkelijk te lezen waren. En omdat dit boek nog een eeuw later is geschreven dan de klucht van de koe leek mij dat nog een argument. Maar dit boek was toch best moeilijk te lezen vind ik. Het taalgebruik was niet moeilijk, ondanks dat het wat ouder Nederlands was. Ik vond het boekje moeilijk te lezen, omdat de gebeurtenissen heel snel achter elkaar volgden. Het ene moment hielp Jan Lodewijk nog mee en het volgende moment was hij zelf verliefd op Klaar. Ik begreep het wel doordat ik rustig aan las. En af en toe maakte ik een balans op voor mezelf.
Ik vond de gebeurtenissen nogal onwaarschijnlijk, omdat het niet vaak voorkomt dat iedereen elkaar bedriegt. Verder was alles best wel begrijpelijk. Ze bedrogen elkaar omdat ze zo de liefde dachten te winnen. Niemand dacht na over de gevolgen. Ik vond dat soms ook wel dom. Als het goed is (zo is het nu volgens mij) hoef je liefde niet te kopen.
Ik vond het moeilijk me in te leven in de personen, omdat je uit gesprekjes niet veel kan opmaken. Ik vond het personage Klaar wel leuk. Zij maakte het toneelstuk een stukje minder saai. Ik vond het raar dat ze om geld haar geliefde Hans aan de kant zette. Dit is mede omdat ik geloof in echte liefde, niet in geld! Geld kun je verliezen. Als je echt van elkaar houdt, kan niets dat veranderen. Zo vond ik het ook heel raar dat Hans Klaar ineens mevrouw van Schraalenstein noemde, terwijl zij en Jan niet eens getrouws waren! En hij had ineens respect voor Jan, dat was een beetje dom als zijn verloofde net was “afgepakt”.
Ik heb geen spijt dat ik het boekje heb gelezen en vond het best wel leuk, maar ik ga het zeker niet nog een keer lezen!