1. De historische roman.

Wanneer een roman in een ver verleden speelt noemen we die een historische roman. (Dat houdt allerminst in dat de het vertelde echt gebeurd is - meestal is er een vage historische kern waarom het verhaal is heen verweven).

Een paar voorbeelden

Ferdinand Huyck door Jacob van Lennep

De Pleegzoon door Jacob van Lennep

De Schaapherder door J.Oltmans

Het huis Lauernesse door mevr. Bosboom-Toussaint

Enkele korte opmerkingen over deze romans:

Van Lenneps eerste historische romans spelen in de middeleeuwen. Dat gebeurde in navolging van grote buitenlandse auteurs als Sir Walter Scott. (de auteur van Ivanhoe).

Maar door de criticus J.E.Potgieter werd Van Lennep gestimuleerd om een boek te schrijven dat in de zeventiende eeuw speelde. Immers ,zo vond Potgieter, de zeventiende eeuw is de eigenlijke bloeitijd van de Nederlandse cultuur geweest.

Ferdinand Huyck is dus een historische roman met als achtergrond de zeventiende eeuw. Het is een erg spannend boek, een avonturenroman zou men het ook kunnen noemen. Het boek is heel vaak herdrukt, soms met prachtige tekeningen.

De Schaapherder door J.Oltmans beschrijft leven en heldendaden van Jan van Schaffelaar. De auteur ging uit van een vage historische kern over de sprong van Van Schaffelaar van de toren van Barneveld.

Dat het verhaal over die daad zo bekend werd komt zeker door deze roman. Je moet bedenken dat zoiets: je zelf opofferen om je kameraden uit handen van de vijand te houden - typisch een daad is die romantici aansprak. De dood van bijvoorbeeld Jan van Speyk (‘Dan liever de lucht in…) is in de negentiende eeuw op tientallen manieren in gedichten en verhalen beschreven en bejubeld.

Naast de vele andere schrijvers van historische romans is van enig belang de Alkmaarse onderwijzeres Louise Geertruida Bosboom-Toussaint.

Haar boeken worden tegenwoordig niet veel meer gelezen, maar omdat ze opvielen door hun historische nauwkeurigheid werden ze in de vorige eeuw als erg belangrijk beschouwd. Het bekendste is Het huis Lauernesse, een boek dat de kerkhervorming in Nederland beschrijft.

Overigens werd Bosboom ook populair met het (ook nu nog herdrukte) feministische boek Majoor Frans.

Over de drie genoemde schrijvers volgt hieronder korte informatie:

Jacob van Lennep

Oltmans