ENKELE HOOFDFIGUREN UIT DE GOUDEN EEUW

We onderscheiden de volgende vijf grote dichters uit de zeventiende eeuw.

Joost van den Vondel

Constantijn Huygens

Pieter Corneliszoon Hooft

Gerbrand Adriaanszoon Bredero

Jacob Cats

-------------------------

Joost van den Vondel

Bij de naam Vondel denk je misschien onwillekeurig direct aan het treurspel Gijsbrecht van Amstel. Hoewel daaraan hieronder ook ruimte wordt besteed, komen eerst een paar minder bekende kanten van Vondel aan de orde.

Vondel sprak in de eerste plaats zijn tijdgenoten aan met zijn hekeldichten, gelegenheidsgedichten en sommige korte opschriften. Zo staat er boven de ingang van de stadsschouwburg in Amsterdam:

De wereld is een speeltoneel

elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel.

Om de mensen tot rust te manen hing de volgende waarschuwing in de schouwburg:

Geen kind den schouwburg lastig zij

tabakspijp, bierkan, snoeperij,

noch generlei baldadigheid.

Wie anders doet wordt uitgeleid.

Boven de schoorsteen in de regentenkamer stond:

Gelukkig is het land

waar ‘t kind zijn moer verbrandt

(Moer betekent: veenmoeras, dus turf maar ook moeder).

In zulk soort gedichten is Vondel blijven voortleven.

Zijn 36 drama’s worden niet meer opgevoerd.

Een uitzondering is de tragedie Gijsbrecht van Aemstel, al is gebroken met de traditie om dit spel elk jaar (op nieuwjaarsdag) in Amsterdam op te voeren - toch speelt men het nog wel, meestal in gemoderniseerde vorm.

Vondel hield zich in zijn drama’s strikt aan de toneelregels uit de Klassieke Oudheid.

Deze waren onder meer: eenheid van plaats, tijd en handeling. Er mocht geen bloed vloeien op het toneel.