Zoals je weet betekent renaissance wedergeboorte.

In verband met de cultuur in de veertiende en vijftiende eeuw in Italië betreft dat een wedergeboorte van waarden en kunstvormen uit de Klassieke Oudheid.

In onze geschiedenis bestrijkt de Renaissance de periode van 1517 tot 1669. Bloeitijd is de periode 1605 tot 1669.

Grote invloed op de West-Europese literatuur heeft Petrarca (14e eeuw) gehad: hij hanteerde als eerste de sonnetvorm in zijn gedichten.

Hieronder nog even een paar belangrijke verschillen tussen de instelling van de mensen in de Middeleeuwen en in de Renaissance.

Middeleeuwen

De mensen richten zich op het bestaan na de dood.

Memento mori was de leus. (=Gedenk te sterven)

Kunstenaars waren anonieme makers van een kunstvorm waarin de verheerlijking van God vaak centraal stond.

(Theocentrische levenshouding)

Renaissance

Men wilde van het bestaan op aarde genieten.Carpe Diem was nu de leus.(=Pluk te dag)

De kunstenaar was niet langer anoniem: nu stond de Mens centraal.

(Antropocentrische levenshouding)

Een bepaald feit uit de geschiedenis in de Tachtigjarige Oorlog zou grote consequenties hebben voor de culturele ontwikkelingen in deze gewesten. Dat was de Val van Antwerpen in 1585.

Talloze Antwerpenaren, vaak kunstenaars en geleerden alsmede kooplieden ontvluchtten de stad Antwerpen om zich uiteindelijk in Amsterdam te vestigen. (Enkele namen: Elsevier, Plantijn, Mercator). Ook de ouders van Joost van den Vondel kwamen vanuit Vlaanderen via Duitsland naar Amsterdam.)

Dat betekende een enorme culturele en ook economische impuls voor de stad Amsterdam.

De Nederlandse literatuur in de zeventiende eeuw.

Je kunt een heel duidelijk verband zien tussen de nieuwe levenshouding waarin de mens centraal staat en allerlei nieuwe kunstvormen.

Bekijk het volgende overzicht eens:

De brief wordt nu een literaire vorm.

De biografie maakt opgang, evenals de autobiografie.

Het Klassieke treurspel is een belangrijk genre:

heldendaden, maar ook fouten van mensen worden gedramatiseerd.