(is de schrijver van de bekende regels:
Jantje zag eens pruimen hangen).

Hiëronymus van Alphen leefde van 1746 tot 1803

Hij was een echte rationalist die met behulp van zijn gedichtjes kinderen wilde opvoeden door redeneringen die eigenlijk volwassen denkbeelden inhielden. Ook aan de vele illustraties van zijn dichtbundel :Kleine gedichten voor kinderen’ zie je dat kinderen aangekleed zijn als kleine volwassenen - precies de zienswijze zoals men die in de achttiende eeuw had.

Als voorbeeld van zijn kindergedichtjes het volgende:

Mijn vader is mijn beste vriend

Hij noemt mijn steeds zijn lieve kind.

‘k Ontzie hem ,zonder bang te vrezen.

En ga ik hupp’lend aan zijn zij,

Ook dan vermaakt en leert hij mij;

er kan geen beter vader wezen!

Let ook eens op het plaatje bij deze gedichten: de kinderen worden er helemaal als volwassenen in zakformaat voorgesteld - net trouwens als in de gedichtjes. Ze moraliseren er lustig op los.

Toch werden de kindergedichten erg beroemd - Multatuli bijvoorbeeld heeft het er nog over in zijn roman Max Havelaar.

Van Alphen moet een sympathiek mens zijn geweest: hij weigerde een honorarium voor de gedrukte gedichten in ontvangst te nemen en zorgde ervoor dat de uitgave heel stevig was zodat er in kinderrijke gezinnen lang uit gelezen kon worden. (De meeste uitgevers van kinderboeken uit vroegere eeuwen maakten juist met opzet boeken die snel stuk gingen zodat de verkoop gegarandeerd bleef)

Omdat deze gedichtjes zo de kern raken van hoe de rationalist dacht over opvoeding volgt hier nog een typerend voorbeeld:

Mijn spelen is leren, mijn leren is spelen,

En waarom zou mij dan het leren vervelen?

Het lezen en schrijven verschaft mij vermaak.

Mijn hoepel, mijn priktol verruil ik voor boeken;

Ik wil in mijn prenten mijn tijdverdrijf zoeken,

‘t Is wijsheid, ‘t zijn deugden naar welke ik haak.